کد مطلب:2816
زمان انتشار:دوشنبه 21 اردیبهشت 1388 - 16:31:38

تلویزیون؛ همه چیز

درسنامه - گفتاری از اسماعیل میرفخرایی - قسمت اول: گویندگی و اجرا

 

اشاره: برنامه‌سازی، مدیریت و اجرای برنامه‌های رادیو تلویزیونی از جمله حرفه‌های جذاب و پرکشش رسانه‌ای است که متاسفانه ادبیات چندانی به فارسی درباره آن‌ها وجود ندارد. به همین دلیل مدرسه همشهری به سراغ اسماعیل  میرفخرایی، از جمله برنامه‌سازان و مجریان به نام و صاحب‌سبک رفته و از وی خواسته است در گفتارهایی  علاقه‌مندان را با موضوعاتی چون مقوله تهیه‌کنندگی، کارگردانی، اجرا و گویندگی در رادیو و تلویزیون آشنا کند.

میرفخرایی از سال 45 با رادیو و تلویزیون به‌عنوان تهیه‌کننده و برنامه‌ساز و مجری برنامه‌های علمی همکاری می‌کند. وی دارای لیسانس رادیو و تلویزیون از آمریکا، فوق لیسانس علوم ارتباطات از دانشگاه ایلی نویز و دکترای فرهنگ و ارتباطات  از استرالیاست و سال‌ها در ایران، آمریکا و استرالیا به تدریس در زمینه رادیو و تلویزیون اشتغال داشته ‌است.

میرفخرایی به تازگی نیز به‌عنوان چهره برتر محیط زیست برگزیده شده است. آنچه اینک پیش روی شماست بخش اول از سلسله گفتارهای اسماعیل میرفخرایی در زمینه ویژگی‌های یک مجری برنامه‌های رادیو تلویزیونی است با هم می‌بینیم.

 

 


فلش بر روی دستگاه شما نصب نمیباشد. 

 

[حجم فیلم: 11.3MB]

 

از بنده خواسته شده است که به دلیل سوابق برنامه‌سازی و اجرا در تلویزیون راجع به مسایل اجرایی در تلویزیون با شما صحبت کنم و در این سایت محترم که اهداف آموزشی دارد به ثبت برسد.

موضوعی را که انتخاب کردم درباره مصاحبه‌های تلویزیونی یا به اصطلاح برنامه‌های گفتگو محور است که امروزه آنها را بدین نام می‌خوانند و سوالی که مطرح می‌کنم اینست که آیا مصاحبه‌ها در تلویزیون به‌عنوان یک برنامه تولیدی منظور می‌شوند یا خیر؟ طبیعتاً جواب بله است.

با نگاهی به تلویزیون‌های جدی و بزرگ دنیا یعنی تلویزیون‌های وابسته به حکومت‌ها یا سرمایه‌های بزرگ می‌بینید که برنامه‌های به اصطلاح گفتگو محور جایگاه بسیار بزرگی دارند و قسمت‌های بزرگی از برنامه را پر می‌کنند و تصمیم‌گیران به این برنامه‌ها امتیاز زیادی می‌دهند.

اما چرا در ایران به برنامه‌های گفتگو محور اهمیت زیادی داده نمی‌شود یا در مواردی که مربوط به احتیاجات عمومی برنامه تهیه می‌شود در آنصورت توجه می‌کنند، نه از طرف تولید کننده و نه از طرف کسانی‌که برنامه را می‌بینند؟ به چند دلیل : یک روند تهیه برنامه  دوم کارگردانی برنامه و سومین مرحله که در اولین قسمت به آن می‌پردازیم نحوه اجرای اینگونه برنامه‌هاست؛ پس درباره مجری برنامه‌های گفتگو محور صحبت خواهم کرد.

مجری در برنامه‌‌های گفتگویی در حقیقت کسی است که تلویزیون را می‌شناسد و می‌داند کدام دوربین او را گرفته یا نور چیه یا زحمات صدا چیه درنیتجه فردی نیست که به‌طور مجرد منظورش خواندن مطلبی از روست. فضای تلویزیونی را می‌شناسد. مجری نماینده تهیه‌کننده و تهیه‌کننده نماینده تهیه‌کننده کل یعنی سازمان رادیو تلویزیونی چه دولتی چه خصوصی است.

این‌ها یادداشت‌هایی است که من از کتاب‌هایی که در این زمینه هست، و تجربه خودم تهیه کرده‌ام. و سومین امر اینست که مجری کارشناس نیست ولی از لحاظ محتوا اطلاعات لازم را دارد و می‌داند که محتوا را چگونه در قالب اجرا قرار دهد. چهارم اینکه مجری نماینده سازمان است پس باید تفاهمی بین مجری و سازمان برقرار باشد. لااقل در محتوای برنامه‌ای که اجرا می‌کند باید با سازمان تفاهم داشته باشد در غیر اینصورت فقط کار ارایه برنامه به صورت یک هنرپیشه را می‌کند که هنرپیشه بسیار خوب است ولی در کار اجرا نمی‌تواند دخالت مستقیم داشته باشد برای اینکه مجری کسی است که در حقیقت نقش خود را اجرا می‌کند اما هنرپیشه کسی است که نقش‌هایی که به او محول شده است را اجرا می‌کند.

مجری گوینده صرف نیست و نزد استادان گویندگی تجربه کسب کرده است و از آنها استفاده می‌کند. مجری تهیه‌کننده و کارگردان در صحنه است و از نظر محتوا با کارشناس بسیار نزدیک است. مجری مامور تغییر نگرش مخاطب change agent است و باید رابطه بین محتوای برنامه و مسولان پشت برنامه و مردم را به خوبی برقرار کند. مجری تلویزیون باید از سوابق فامیلی و هنجارهای اجتماعی خوبی برخوردار باشد. شکل ظاهری مجری باید با محتوای برنامه بخواند مثلاً  بنده نمی‌توانم برنامه کشتی را اجرا کنم یا به عکس کسی که برنامه کشتی را اجرا می‌کند نمی‌تواند برنامه علمی را اجرا کند زیرا با فرم فیزیکی او نمی‌خواند.

مجری باید فرهنگ و ادبیات دانشگاهی را بداند و فقط چند قدم جلوتر از مردم صحبت کند نه شکلی که مردم صحبت‌های او را درک نکنند. البته در بسیاری از موارد تسلط بر محتوا می‌تواند جانشین بسیاری از رفتارهای مجری شود ولی باید بدانیم کسی که بر محتوا تسلط دارد خود تا چه اندازه تعلیمات تلویزیونی دیده است و به زبانی ساده‌تر اگر خطی بین صفر و 180 کشیده شود مجری خوب تلویزیون باید درحدود 90 درجه حرکت کند صفر را می‌گذاریم مثلاً شکل تلویزیونی برنامه و 180 درجه را می‌گذاریم برای محتوا. مجری بین فرم و محتوا در 90 درجه حرکت می‌کند. از نظر روانشناسی مجری باید بر مشکلات خود فائق آمده باشد، برای مسایل روانی روی صفحه تلویزیون نیاید که شخصیت خودش را نشان بدهد. به صورت لغوی و غیر لغوی کارهایش هماهنگ باشد. بسیاری از موارد پیش می‌آید که مجری به آنچه می‌گوید باور ندارد و شما از اعمال غیرلغوی و حرکات صورت و چشم او می‌خوانید که او به محتوای حرف خود اعتقادی ندارد. پس بهتر است مجری عضو سازمان هم باشد و خود را شناخته باشد، چهره گشاده داشته باشد و حس empathy  داشته باشد یعنی خود را به جای مخاطب بگذارد و بتواند خود را در جای مخاطب یا نمونه‌ای از مخاطب یا معدلی از مخاطبین بگذارد و تصویری از مخاطب را در ذهن داشته باشد. طبیعی است که مجری نباید به گروه‌ها و دسته‌های سیاسی خاص وابسته باشد که برنامه حالت تبلیغی برای گروه خاص بگیرد.

از همه مهتر اینست که مجری خودش باشد. با این مشخصات متوجه می‌شویم که کار اجرا کاری است که با تعلیمات شخص فرا می‌گیرد ولی ضابطه‌ها و آمادگی‌های قبلی را باید داشته باشد تا آموزش ببیند و تنها فقط با تعلیمات نمی‌توان مجری تربیت کرد. باید اجرا به نوعی در ذات او باشد. متشکرم.

 

 

 


flash player برای دیدن این درسنامه به نرم افزار Flash player نیاز دارید.

 

کد مطلب:2816
تاریخ درج مطلب:دوشنبه 21 اردیبهشت 1388 - 16:31:38
نظرات [1 ]
زهرا دوشنبه 6 بهمن 1393 - 15:30:08
اقای میرفخرایی باسوادترین است .کجامیشه شمارو پیدا کرد من از پروازاپولوی7شمارابخاطردارم
فرم ارسال نظر

نام (اختیاری)

پست الکترونیک (اختیاری)  

آدرس وب سایت یا وبلاگ

نظر شما  

لطفا حاصل عبارت را در باکس مقابل وارد نمایید:

 = 5-4